صــــدرا@Sadraرسا

تاز‌ه‌ترین گزارش اداره حسابرسی دولتی امریکا (GAO) در گزارشی درباره اجرای تحریم‌های یکجانبه امریکا علیه ایران اعلام کرد که 16 شرکت نفتی به این تحریم‌ها پایبند نیستند یا اینکه درباره پایبندی آنها شک و تردید‌های جدی وجود دارد.
به گزارش «جوان»، اداره حسابرسی کنگره دولتی امریکا وابسته به کنگره این کشور طی گزارشی درباره اجرای تحریم‌های یکجانبه امریکا توسط شرکت‌های نفتی خارجی، سعی کرده با استفاده از منابع منتشر شده بررسی کندکه آیا شرکت‌های خارجی لایحه تحریم‌های ایران موسوم به ISA (1996) و همچنین قانون تحریم‌ها، حسابرسی و سرمایه‌گذاری ایران موسوم به CISADA را که روز یکم جولای 2010 توسط باراک اوباما امضا و اجرایی شد اجرا کرده‌اند یا نه؟
این گزارش سعی کرده که اجرای تحریم‌های ایران را توسط شرکت‌های خارجی از دو مقطع زمانی یعنی بین اول ژانویه 2009 تا سی‌‌ام ژوئن(یک روز مانده به امضای قانون دوم) و بین یکم جولای (زمان امضای قانون دوم توسط اوباما) تاکنون بررسی کند.بررسی‌های این گزارش نشان می‌دهد که دست کم 16 شرکت نفتی خارجی قانون تحریم‌های سال 1996 را اجرا نکرده‌اند و بسیاری از همین شرکت‌ها نیز حاضر نیستند به دولت امریکا گزارش بدهند که قانون جدید تحریم‌های جامع ایران را اجرا می‌کنند یا نه، نتیجه ضمنی گزارش اداره حسابرسی دولت امریکا (GAO) این است که عملکرد 16 شرکت خارجی درباره اجرای تحریم‌های ایران در خوشبینانه‌ترین حالت مشکوک است و در حالت بدبینانه آنها سعی می‌کنند قانون امضا شده توسط اوباما را دور بزنند.
نکته مهم این است که اداره حسابرسی دولتی امریکا گزارش خود را براساس منابع عمومی و نه گزارش‌های محرمانه تهیه کرده است و به همین خاطر احتمال دارد که شرکت‌های دیگری نیز این قانون را نقض کرده باشند.
در بخشی از این گزارش تأکید شده که بین ژانویه سال 2009 تا سی‌ام ژوئن 2010 بر خلاف تحریم‌های امریکا به ایران فرآورده‌های نفتی فروخته‌اند.
شرکت‌هایی که جواب نمی‌دهند
این گزارش برای بررسی فروش یا عدم فروش فرآورده‌های شرکت‌های نفتی به ایران پنج جدول مختلف تهیه کرده است، جدول اول مربوط به پنج شرکت نفتی شامل کمپانی نفت ملی امارات، شرکت تجاری مین لئونگ سنگاپور، جاینا اویل (چین)، یونیپک (چین)‌و هرهای هنرونگ (چین) است که بین یکم ژانویه 2009 تا 30 ژوئن 2010 به ایران فرآورده‌های نفتی فروخته‌اند ولی اداره حسابرسی دولتی امریکا می‌گوید هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که آنها بعد از این تاریخ فروش‌شان را به ایران قطع کرده باشند.نکته مهم‌تر آنکه این گزارش می‌گوید که هیچ کدام از این پنج شرکت حاضر نشده‌اند رسماً به دولت امریکا اعلام کنندکه به ایران فرآورده نفتی می‌فروشند یا نه.
شواهد اندکی وجود دارد
جدول دوم مربوط به لوک اویل روسیه، گروه نفتی مستقل کویت و پتروناس مالزی است.براساس گزارش اداره حسابرسی امریکا این سه شرکت هم بین یکم ژانویه 2009 تا 30 ژوئن 2010 به ایران فرآورده نفتی فروخته‌اند ولی فقط شواهد اندکی وجود دارد که نشان می‌دهد این سه شرکت بعد از این تاریخ فروش خود را به ایران متوقف کرده‌اند.نکته مهم این است که دو شرکت لوک اویل و پتروناس نیز حاضر نشده‌اند به امریکا درباره مبادله یا متوقف مبادلات خود به ایران گزارش بدهند.
شرکت‌هایی که رسماً می‌گویند نمی‌فروشند ولی...
جدول سوم مربوط به توتال فرانسه، ردیال داچ شل هلند، صنایع خوداتکایی هند، گلنکور روئیس و ترافیکورای سوئیس است.این پنج شرکت نیز بین یکم ژانویه تا 30 ژوئن 2010 به ایران فرآورده نفتی فروخته‌اند و فقط بعد از 30 ژوئن آن هم فقط به طور رسمی به اداره حسابرسی امریکا اعلام کرده‌اند که فروش‌شان را به ایران متوقف کرده‌اند.اینها اگرچه به طور رسمی اعلام کرده‌اند که فروش‌شان را به ایران متوقف کرده‌اند ولی نحوه رفتار بریتیش پترولیوم اعلام رسمی این شرکت‌ها را نیز زیر سؤال می‌برد.
بریتیش پترولیوم امریکا را دور می‌زند
مهم‌ترین بخش این گزارش مربوط به وضعیت شرکت پریتیش پترولیوم است که در جدول چهار منعکس شده است.این شرکت بین یکم ژانویه تا 30 ژوئن به ایران فرآورده نفتی فروخته ولی برخی منابع به اداره حسابرسی امریکا اعلام کرده‌اند که این شرکت در طول این تاریخ نیز به ایران فرآورده‌ نفتی فروخته است.
در جدول پنجم، اداره حسابرسی امریکا سه شرکت بریتیش پترولیوم انگلیس، توتال فرانسه و کمپانی نفت ملی امارات را به عنوان شرکت‌هایی اعلام کرد که هم با ایران قرارداد دارند و هم با امریکا.
وزارت خارجه دور زدن‌ها را تأیید می‌کند
وزارت خارجه امریکا نیز هفته قبل تأیید کرد که بریتیش پترولیوم و رویال داچ شل همچنان به فروش سوخت هواپیما به ایران ادامه می‌دهند.همچنین روزنامه گاردین چاپ لندن نیز هفته قبل گزارش کرد که شرکت هلندی رویال داچ شل، میزان فروش خود به ایران را بین ماه‌های مه و آگوست نسبت به سال قبل 27 درصد بیشتر کرده است.یک گروه امریکایی موسوم به اتحاد علیه ایران هسته‌ای دیروز از هر دو این شرکت‌ها خواست که درباره اعمال تحریم‌های ایران شفاف عمل کنند.
سازمان‌های مردم نهاد امریکا در پی ارتباط با ایران
یک روزنامه غربی گزارش داد که تلاش گروه‌ها و نهادهای مردمی امریکا برای ارتباط با ایران نشان می‌دهد که تحریم هیچ‌گاه برای منزوی کردن یک کشور مؤثر نبوده است.
روزنامه کریستین ساینس مانیتور با اشاره به سفر محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهوری ایران به نیویورک می‌نویسد: گروه‌ها و سازمان‌های غیردولتی(NGOs) در امریکا تلاش دارند با ایران تماس و ارتباط بیشتری برقرار کنند.سازمان‌های غیردولتی امریکا به دلیل تحریم‌های موجود نمی‌توانند در ایران فعالیت کنند اما امیدوارند به منظور فعالیت‌های بشردوستانه بتوانند مجوز کار را از دولت اوباما بگیرند.
این گزارش می‌افزاید در بسیاری از مواقع زمان پاسخ به درخواست سازمان‌های غیردولتی برای کسب مجوز فعالیت در ایران طولانی می‌شود، اما در گذشته مواردی بوده که به طور موقتی مجوزهایی برای این سازمان‌ها داده شده است.
رابرت فادل از مسئولان یک سازمان غیر دولتی با اشاره به بی‌تاثیر بودن تحریم‌های اعمال شده می‌گوید: تاریخ سیاست خارجی نشان داده که تحریم‌ها در منزوی نمودن یا محدود کردن کشور تاثیر زیادی نداشته است و بهترین راه برای رفع اختلاف روش‌های دیپلماتیک و ارتباطات مردم با مردم می‌باشد.
دولت ترکیه هم دیروز برای چندمین بار اعلام کرد که تحریم‌های یک جانبه امریکا علیه ایران را هرگز نخواهد پذیرفت.ظفر چاغلایان، وزیر تجارت خارجی ترکیه در سفر به سوریه تأکید کرد که این کشور بر بانک‌های خصوصی برای توقف همکاری‌ها با ایران فشار وارد نخواهد کرد.